Anlaşmalı boşanma protokolünün iptali, sınırlı koşullarda mümkündür.
Anlaşmalı boşanma protokolünün iptali, ancak imza aşamasında hile, tehdit veya esaslı yanılma nedeniyle iradesi sakatlanan eş tarafından iptal edilebilir. Mağdur eş, bu durumu öğrendiği tarihten itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde iptal davası açarak haksız şartların hukuki sonuçlarını ortadan kaldırabilir.
Mahkeme kararından önce taraflardan biri protokolden dönebilirken, karardan sonra ancak irade sakatlığı (hile, tehdit, yanılma) ispatlanarak dava yoluyla iptal talep edilebilir.
Protokol İptali Nedir?
Boşanma protokolü, tarafların özgür iradeleriyle hazırladıkları bir anlaşmadır. Ancak bazı durumlarda bu irade, çeşitli nedenlerle sakatlığa uğramış olabilir. Protokol iptali, bu sakat iradenin hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmayı amaçlar.
İki temel durum söz konusudur:
- Karar öncesi: Taraflardan biri her zaman protokolden dönebilir
- Karar sonrası: Ancak irade sakatlığı ispatıyla iptal mümkündür
İptal Sebepleri
Protokol iptali için geçerli sebepler TBK 30-39 kapsamında düzenlenmiştir:
1. Yanılma (Hata)
Taraflardan birinin protokolün içeriği hakkında esaslı bir yanılgıya düşmesi. Örneğin, bir taşınmazın değerinin gerçekte çok daha yüksek olduğunun sonradan anlaşılması.
2. Aldatma (Hile)
Taraflardan birinin diğerini kasıtlı olarak yanıltması. En sık karşılaşılan durum:
- Mal varlığının gizlenmesi: Banka hesapları, gayrimenkuller veya şirket hisseleri gizlenmiş olabilir
- Gelirin düşük gösterilmesi: Nafaka miktarını düşürmek için gelir gizleme
- Borçların gizlenmesi: Ortak borçların beyan edilmemesi
3. Korkutma (Tehdit)
Taraflardan birinin fiziksel veya manevi baskı altında protokolü imzalaması. Şiddet tehdidi, çocukları göstermeme tehdidi veya ekonomik tehdit bu kapsamdadır.
Dava Açma Süresi
İrade sakatlığının öğrenilmesinden itibaren 1 yıl içinde iptal davası açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü süredir ve mahkeme tarafından re'sen dikkate alınır.
- Yanılma halinde: Yanılmanın fark edildiği tarihten itibaren 1 yıl
- Aldatma halinde: Hilenin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl
- Korkutma halinde: Tehdidin ortadan kalktığı tarihten itibaren 1 yıl
Mahkeme Süreci
İptal davası Aile Mahkemesinde açılır. Süreç:
- İrade sakatlığını kanıtlayan deliller toplanır
- Dava dilekçesi hazırlanır
- Mahkeme delilleri değerlendirir
- Tanık dinlenir, bilirkişi incelemesi yapılabilir
- Karar verilir
Bu süreçte ispat yükü davacıdadır. Güçlü deliller olmadan iptal davası kazanmak güçtür.
İptal davası karmaşık ve teknik bir süreçtir. Deneyimli bir boşanma avukatı ile çalışmanız büyük önem taşır.