Boşanmada mal paylaşımı, TMK 218-241 maddeleri kapsamında düzenlenen edinilmiş mallara katılma rejimi çerçevesinde gerçekleşir. Evlilik süresince edinilen mallar kural olarak eşit paylaşılırken, kişisel mallar paylaşım dışında kalır. Bu süreç, boşanmanın mali boyutunun en önemli konularından biridir.
Boşanmada mal paylaşımı, 2002 sonrası yasal rejim olan 'edinilmiş mallara katılma rejimi'ne göre yapılır. Evlilik içinde çalışarak edinilen ev, araba ve banka birikimleri kural olarak yarı yarıya paylaşılır. Miras kalan veya evlilik öncesi edinilen kişisel mallar paylaşım dışıdır. Katılma alacağı davası, boşanma kararı kesinleştikten sonra 10 yıl içinde açılabilir.
Mal Paylaşımı Nedir?
2002 yılından itibaren Türkiye'de yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir (TMK 202). Bu rejime göre evlilik süresince edinilen mallar, boşanma halinde eşler arasında paylaşılır.
Mal paylaşımının temel ilkeleri:
- Her eş, kendi adına kayıtlı mallara sahip olmaya devam eder
- Boşanma halinde katılma alacağı hesaplanır
- Katılma alacağı, edinilmiş malların yarısı üzerinden belirlenir
- Kişisel mallar paylaşım dışındadır
Edinilmiş Mal ve Kişisel Mal Ayrımı
| Edinilmiş Mal (Paylaşılır) | Kişisel Mal (Paylaşılmaz) |
|---|---|
| Çalışma karşılığı gelirler | Evlilik öncesi mallar |
| Maaş ve ikramiyeler | Miras yoluyla edinilen mallar |
| Bu gelirlerle alınan ev, araba | Karşılıksız kazanımlar (bağış) |
| Sosyal güvenlik ödemeleri | Manevi tazminat alacakları |
| Kişisel malların gelirleri | Kişisel kullanım eşyaları |
Bir malın edinilmiş mi kişisel mi olduğu tartışmalıysa, TMK 222 gereği edinilmiş mal olduğu kabul edilir (karine).
Katılma Alacağı Hesaplama
Katılma alacağı şu formülle hesaplanır:
- Her eşin edinilmiş malları tespit edilir
- Edinilmiş mallardan borçlar düşülür (artık değer)
- Her eş, diğerinin artık değerinin yarısını talep edebilir
Hesaplamada dikkat edilmesi gerekenler:
- Malların değeri, tasfiye anındaki (dava tarihi) değer üzerinden belirlenir
- Eklenecek değerler: Karşılıksız kazandırmalar, mal kaçırma amacıyla yapılan devirler
- Edinilmiş mallara katılma rejimi hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz
Mal Paylaşımı Davası Süreci
Mal paylaşımı davası şu aşamalardan oluşur:
- Boşanma davasının kesinleşmesi veya birlikte açılması
- Dava dilekçesi ile Aile Mahkemesine başvuru
- Mal tespiti: Tapu, banka, trafik tescil kayıtları araştırılır
- Bilirkişi incelemesi: Malların değeri belirlenir
- Karar: Mahkeme katılma alacağını hesaplar
Zamanaşımı süresi boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıldır.
Ev, Araba ve Altın Paylaşımı
Ev
Boşanmada ev kime kalır? sorusu en sık sorulan konulardan biridir. Evin tapusu kimin üzerineyse mülkiyet o eşe aittir, ancak diğer eş katılma alacağı talep edebilir.
Araba
Trafik tescilinde kimin adına kayıtlıysa araç o eşin mülkiyetindedir. Evlilik süresince alındıysa diğer eş değerinin yarısını isteyebilir.
Altın ve Ziynet Eşyası
Düğünde takılan altınlar Yargıtay kararlarına göre kadına aittir. Ancak bu altınların bozdurulup aile ihtiyaçlarına harcanması durumunda ispat sorunu ortaya çıkabilir.
Banka Hesapları
Evlilik süresince biriken banka hesapları da edinilmiş mal kapsamında değerlendirilir.
Mal Rejimi Sözleşmesi
Eşler noterde mal rejimi sözleşmesi yaparak farklı bir rejim seçebilir:
- Mal ayrılığı rejimi: Her eş kendi malının sahibi, paylaşım yok
- Paylaşmalı mal ayrılığı: Belirli mallar paylaşıma dahil
- Mal ortaklığı: Tüm mallar ortak
Bu sürecin ne kadar karmaşık olabileceğini biliyoruz. Mal paylaşımı haklarınızı korumak için deneyimli bir boşanma avukatı ile çalışmanızı öneririz.