Boşanmada nafaka, boşanma hukuku kapsamında üç farklı türde düzenlenen mali yükümlülüktür: dava süresince ödenen tedbir nafakası, boşanma sonrası ihtiyaç sahibi eşe ödenen yoksulluk nafakası ve çocuğun bakım masrafları için ödenen iştirak nafakası. Her nafaka türünün şartları, hesaplama kriterleri ve sona erme koşulları birbirinden farklıdır.
Türk hukukunda nafaka; tedbir (dava süresince), iştirak (çocuklar için) ve yoksulluk (ihtiyacı olan eş için) olmak üzere üçe ayrılır. Nafaka miktarı; tarafların mali gücü, yaşam standardı ve enflasyon oranları dikkate alınarak Aile Mahkemesi tarafından belirlenir. Şartların değişmesi durumunda nafaka artırım veya azaltım davası açılması mümkündür.
Nafaka Türleri
| Nafaka Türü | Yasal Dayanak | Ne Zaman Ödenir | Kime Ödenir |
|---|---|---|---|
| Tedbir nafakası | TMK 169 | Dava süresince | İhtiyacı olan eş ve çocuklar |
| Yoksulluk nafakası | TMK 175 | Boşanma sonrası | Yoksulluğa düşecek eş |
| İştirak nafakası | TMK 182 | Boşanma sonrası | Velayeti alan eşe (çocuk için) |
Tedbir Nafakası
Boşanma davası açılmasıyla birlikte hakim, tarafların ve çocukların geçimini sağlamak için tedbir nafakasına hükmeder (TMK 169).
Özellikleri:
- Dava açılmasıyla birlikte re'sen (kendiliğinden) karar verilebilir
- Talep edilmesine gerek yoktur
- Kusur aranmaz
- Dava sonuçlanıncaya kadar devam eder
- Boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erer
Yoksulluk Nafakası
TMK 175 uyarınca, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş nafaka talep edebilir. Detaylı bilgi için yoksulluk nafakası sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Temel şartları:
- Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmak
- Nafaka talep eden eşin kusurunun, diğer eşin kusurundan daha ağır olmaması
- Nafakanın diğer eşin mali gücü oranında belirlenmesi
İştirak Nafakası
TMK 182 kapsamında velayeti almayan eş, çocuğun bakım ve eğitim giderleri için iştirak nafakası öder.
Özellikleri:
- Çocuğun ihtiyaçlarına göre belirlenir
- Ebeveynlerin mali gücü dikkate alınır
- Çocuk 18 yaşını doldurana kadar devam eder
- Eğitim devam ediyorsa uzatılabilir
Nafaka Hesaplama Kriterleri
Nafaka miktarı belirlenirken hakim şu kriterleri değerlendirir:
- Tarafların gelir durumu: Maaş, kira geliri, yatırım getirisi
- Yaşam standardı: Evlilik süresince sürdürülen yaşam düzeyi
- Çocukların ihtiyaçları: Eğitim, sağlık, barınma masrafları
- Tarafların yaşı ve sağlık durumu
- Çalışma gücü ve iş bulma olanağı
- Enflasyon ve ekonomik koşullar
Nafakanın Artırılması ve Azaltılması
Koşullarda esaslı değişiklik olması halinde nafaka miktarı yeniden belirlenebilir:
Artırım Gerekçeleri
- Enflasyon nedeniyle alım gücünün düşmesi
- Çocuğun artan eğitim/sağlık masrafları
- Nafaka yükümlüsünün gelirinin artması
Azaltım Gerekçeleri
- Nafaka yükümlüsünün gelirinin düşmesi
- Nafaka alacaklısının gelir elde etmeye başlaması
- Yeni nafaka yükümlülüklerinin doğması
Nafakanın Sona Ermesi
Nafaka şu hallerde sona erer:
| Nafaka Türü | Sona Erme Nedenleri |
|---|---|
| Yoksulluk nafakası | Alacaklının evlenmesi, taraflardan birinin ölümü, yoksulluğun kalkması |
| İştirak nafakası | Çocuğun 18 yaşını doldurması, evlenmesi veya mahkeme kararı |
Bu sürecin ne kadar zorlu olabileceğini biliyoruz. Mal paylaşımı ve tazminat haklarınızla birlikte nafaka konusunda en doğru stratejiyi belirlemek için deneyimli bir boşanma avukatı ile çalışmanızı öneririz.