Edinilmiş mallara katılma rejimi, 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren Türkiye'de uygulanan yasal mal rejimidir. TMK 218-241 maddeleri arasında düzenlenen bu rejime göre, evlilik süresince edinilen mallar boşanma halinde eşler arasında eşit olarak paylaşılır. Eşler aksini kararlaştırmamışsa bu rejim otomatik olarak uygulanır.
Edinilmiş mallara katılma rejimi (TMK 218-241), eşlerin evlilik süresince elde ettiği kazanımları ortak kabul eden yasal mal rejimidir. Boşanma halinde; maaşlar, sosyal güvenlik ödemeleri ve edinilmiş malların gelirleri 'artık değer' üzerinden paylaştırılır. Tasfiye sürecinde mal kaçırma girişimlerini önlemek adına eklenecek değerler ve değer artış payı hesaplamaları titizlikle yapılmalıdır.
Edinilmiş Mallara Katılma Nedir?
Bu rejim, evlilik süresince her eşin kendi malvarlığını yönetmesine izin verirken, boşanma halinde edinilmiş malların eşit paylaşılmasını öngörür. İki temel mal kategorisi vardır:
- Edinilmiş mallar: Paylaşıma dahil
- Kişisel mallar: Paylaşım dışı
Rejim, evliliğin sona ermesi (boşanma, ölüm) veya başka bir rejime geçiş ile tasfiye edilir.
Edinilmiş Mal ve Kişisel Mal
Edinilmiş Mallar (TMK 219)
| Tür | Örnek |
|---|---|
| Çalışma karşılığı gelirler | Maaş, serbest meslek kazancı, ticari kar |
| Bu gelirlerle alınan mallar | Maaşla alınan ev, araba |
| Sosyal güvenlik ödemeleri | Emekli maaşı, kıdem tazminatı |
| Kişisel malların gelirleri | Miras evin kira geliri |
Kişisel Mallar (TMK 220)
| Tür | Örnek |
|---|---|
| Evlilik öncesi mallar | Evlenmeden önce sahip olunan ev |
| Miras yoluyla edinilen | Aileden kalan arsa |
| Karşılıksız kazanımlar | Bağış, hediye |
| Manevi tazminat alacakları | Kişilik hakkı ihlali tazminatı |
| Kişisel kullanım eşyaları | Giysi, kişisel takılar |
Karine (TMK 222): Bir malın edinilmiş mi kişisel mi olduğu ispat edilemezse, edinilmiş mal olduğu kabul edilir.
Katılma Alacağı Hesaplama
Katılma alacağı şu adımlarla hesaplanır:
- Edinilmiş mallar tespit edilir
- Eklenecek değerler eklenir (TMK 229)
- Borçlar düşülür
- Artık değer bulunur
- Artık değerin yarısı = Katılma alacağı
Örnek Hesaplama
Eşin edinilmiş malları: 1.000.000 TL (ev) + 200.000 TL (araba) = 1.200.000 TL
Borçlar: 300.000 TL (kredi)
Artık değer: 900.000 TL
Katılma alacağı: 450.000 TL
Değer Artış Payı
TMK 227 uyarınca, bir eşin kişisel malına diğer eşin katkıda bulunması halinde değer artış payı talep edilebilir.
Örnek: Eşin evlilik öncesi aldığı evin tadilatı diğer eşin geliriyle yapılmışsa, tadilat bedeli oranında değer artış payı istenebilir.
Eklenecek Değerler (TMK 229)
Bazı işlemler, yapılmamış gibi hesaplamaya dahil edilir:
- Son 1 yıl içinde karşılıksız kazandırmalar (olağan hediyeler hariç)
- Mal rejiminin sona ermesinden önceki kasıtlı azaltmalar
- Mal kaçırma amacıyla yapılan devirler
Rejimin Tasfiyesi
Rejimin tasfiyesi boşanma kararının kesinleşmesiyle başlar. Bu süreçte her eş:
- Diğerinin zilyetliğindeki mallarını geri alabilir
- Katılma alacağını talep edebilir
- Değer artış payını isteyebilir
Bu sürecin hukuki olarak karmaşık olduğunun farkındayız. Mal paylaşımı ve banka hesapları konularında haklarınızı korumak için uzman bir boşanma avukatı ile çalışmanızı öneririz.