Evlilik birliğinin temelden sarsılması, TMK 166/1 uyarınca en sık başvurulan genel boşanma sebebidir. Halk dilinde şiddetli geçimsizlik olarak bilinen bu kavram, ortak hayatın sürdürülmesinin eşlerden beklenmeyecek derecede sarsılması halini ifade eder.
Evlilik birliğinin temelden sarsılması (TMK 166/1), ortak hayatın sürdürülmesinin eşlerden beklenemeyeceği her türlü durumu kapsayan genel boşanma sebebidir. Güven sarsıcı davranışlar, hakaret, ekonomik şiddet ve aile müdahaleleri bu kapsamda değerlendirilir. Çekişmeli boşanma davalarının önemli bölümü bu maddeye dayanır ve ispata tanık beyanları ile destekleyici belgeler gerekir.
Hukuki Tanım
TMK 166/1: "Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir."
Bu madde iki unsur içerir:
- Objektif unsur: Evlilik birliğinin temelinden sarsılması
- Sübjektif unsur: Ortak hayatın sürdürülmesinin beklenmeyecek derecede olması
TMK 166 Analizi
TMK 166, dört fıkradan oluşur:
| Fıkra | İçerik | Uygulama |
|---|---|---|
| 166/1 | Genel boşanma sebebi | Çekişmeli boşanma |
| 166/2 | Kusur itirazı | Davalının savunma hakkı |
| 166/3 | Anlaşmalı boşanma | Eşlerin mutabakatı |
| 166/4 | Fiili ayrılık | 3 yıllık ayrı yaşama |
TMK 166/2: Kusur İtirazı
"Davacının kusuru daha ağır ise, davalının açılan davaya itiraz hakkı vardır. Bununla birlikte bu itiraz, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde ise ve evlilik birliğinin devamında davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir."
Şartları
TMK 166/1 kapsamında boşanma kararı verilebilmesi için:
- Evlilik birliğinin sarsılması: Somut olaylarla ortaya konmalı
- Çekilmezlik: Ortak hayatın sürdürülmesinin beklenemez olması
- Nedensellik: Sarsılma ile boşanma talebi arasında ilişki
- Kusur dengesi: Davacının kusuru davalıdan ağır olmamalı (166/2)
Yargıtay İçtihatları
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre evlilik birliğinin sarsılmasına yol açan durumlar:
- Eşe hakaret ve küçümseme
- Sürekli tartışma ve kavga
- Güven sarsıcı davranışlar
- Ekonomik şiddet
- Cinsel ilişkiden kaçınma
- Aile müdahaleleri
- Evin terk edilmesi
- Alkol veya madde bağımlılığı
- Aşırı kıskançlık
Her bir durum somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
Kusur Değerlendirmesi
Kusur, nafaka ve tazminat kararlarını doğrudan etkiler:
- Ağır kusurlu eş: Yoksulluk nafakası talep edemez, manevi tazminat ödemek zorunda kalabilir
- Eşit kusur: Manevi tazminata hükmedilemez, yoksulluk nafakası verilebilir
- Az kusurlu eş: Tazminat ve nafaka talep edebilir
Boşanma sebepleri hakkında genel bilgi ve diğer sebepler için ilgili sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Deneyimli bir boşanma avukatı ile çalışarak durumunuza en uygun hukuki stratejiyi belirleyebilirsiniz.