Yoksulluk nafakası, TMK 175 uyarınca boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşe, diğer eşin mali gücü oranında ödenen nafakadır. Nafaka talep eden eşin kusurunun daha ağır olmaması temel şarttır. Süresiz olarak belirlenir ve belirli koşulların gerçekleşmesiyle sona erer.
Yoksulluk nafakası (TMK 175), boşanma yüzünden ekonomik sıkıntıya düşecek olan ve kusuru diğer eşten ağır olmayan eşe bağlanan mali destektir. Cinsiyet ayrımı gözetilmeksizin, talep halinde süresiz olarak kararlaştırılabilir. Alacaklının evlenmesi, haysiyetsiz yaşam sürmesi veya yoksulluğun ortadan kalkması halinde nafaka yükümlülüğü sona erer.
Yoksulluk Nafakası Nedir?
Yoksulluk nafakası, boşanma sonrası ekonomik açıdan güçsüz duruma düşecek eşi korumak amacıyla düzenlenmiştir. Boşanmanın mali sonuçlarından biri olup talep halinde hakim tarafından hükmedilir.
Önemli özellikler:
- Re'sen (kendiliğinden) hükmedilmez, açıkça talep edilmesi gerekir
- Boşanma davasında veya boşanma kararı kesinleştikten sonra 1 yıl içinde talep edilebilir
- İrat (aylık ödeme) veya toptan ödeme şeklinde belirlenebilir
- Cinsiyet ayrımı yoktur, kadın veya erkek talep edebilir
Yasal Şartlar (TMK 175)
Yoksulluk nafakası için üç temel şart aranır:
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Yoksulluğa düşme | Boşanma nedeniyle kendi geçimini sağlayamayacak duruma düşme |
| Kusur dengesi | Talep edenin kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması |
| Talep | Nafakanın açıkça talep edilmesi |
Yoksulluk Kavramı
Yargıtay içtihatlarına göre yoksulluk:
- Kendi geçimini sağlayamama durumu
- Asgari ücret düzeyinde gelir yoksulluk sayılabilir
- Evlilik süresindeki yaşam standardı da dikkate alınır
- Sadece "çalışabiliyor olmak" yoksulluğu ortadan kaldırmaz
Hesaplama Kriterleri
Nafaka miktarı belirlenirken hakim şunları değerlendirir:
- Nafaka yükümlüsünün geliri: Maaş, kira, yatırım gelirleri
- Nafaka alacaklısının ihtiyacı: Barınma, beslenme, sağlık giderleri
- Evlilik süresindeki yaşam standardı
- Tarafların yaşı ve sağlık durumu
- Çalışma gücü ve iş bulma olanağı
- Varsa başka nafaka yükümlülükleri
Yoksulluk Nafakası ve Kusur
TMK 175'te kusur şu şekilde değerlendirilir:
- Eşit kusur: Nafaka talep edilebilir
- Az kusurlu eş: Nafaka talep edebilir
- Kusursuz eş: Nafaka talep edebilir
- Ağır kusurlu eş: Nafaka talep edemez
Nafakanın Sona Ermesi
Yoksulluk nafakası aşağıdaki hallerde sona erer (TMK 176):
- Alacaklı eşin evlenmesi
- Taraflardan birinin ölümü
- Alacaklının yoksulluğunun ortadan kalkması
- Alacaklının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması
- Alacaklının haysiyetsiz hayat sürmesi
Nafaka Artırım Davası
Koşullar değiştiğinde nafaka miktarının artırılması istenebilir:
- Enflasyon nedeniyle nafakanın yetersiz kalması
- Gelir değişikliği (yükümlünün gelirinin artması)
- Sağlık sorunları nedeniyle artan masraflar
Bu sürecin duygusal ve mali olarak ne kadar yıpratıcı olabileceğini biliyoruz. Nafaka ve iştirak nafakası haklarınız konusunda uzman bir boşanma avukatı ile çalışmanızı öneririz.