"Paramı güvenli bir fona yatırmıştım, şimdi ne olacak?" Son günlerde çok sayıda kişi bu soruyu soruyor. Haberlere göre 17 Eylül'den bu yana yedi portföy şirketine ait 131 fon tasfiye edildi ve 455.758 yatırımcı bu süreçten etkilendi. Soruşturma da aralarında bazı şirket yöneticilerinin bulunduğu 45 kişinin tutuklanmasına ve çok sayıda kişi ile kurumun mal varlığının dondurulmasına yol açtı.

Bu tür bir haberle karşılaşınca panik yapmak ya da akla gelen her kapıyı çalmak çok doğal. Ancak hukukta sıra ve doğru yol önemlidir. Bu rehberde neyi, ne zaman ve hangi sırayla yapmanız gerektiğini sade bir dille anlatıyoruz.

1. Hangi Durumdasınız?

Hangi grupta olduğunuz, izleyeceğiniz yolu belirler. Bir şey de budur: Hangi tarihte hangi statüdeydiniz, hangi işlem gerçekleşti ve zarar hangi olaydan doğdu?

2. Belgelerinizi Hemen Toplayın

Hangi yolu seçerseniz seçin, ilk ihtiyaç kanıttır. Şunları düzenli bir klasörde saklayın:

  • Fon alım-satım dekontları ve hesap ekstreleri
  • Fon izahnamesi ve yatırımcı bilgi formu
  • Banka veya aracı kurumla yazışmalar, e-postalar, mesajlar
  • Satış (katılma payı iade) talimatınızın tarih ve saat kaydı
  • Size fon hakkında bilgi veren kişinin sunumları, broşürleri, ekran görüntüleri

Satış talimatı verdiyseniz bu kayıt çok değerlidir. SPK'nın kararına göre ihbarlı fonlarda 17 Eylül 2026 saat 13.30'dan sonra iletilen iade talimatları tasfiye esasları kapsamında değerlendiriliyor. Talimatınızın zamanı, paranıza hangi rejimin uygulanacağını etkileyebilir.

3. Hukuki Bilgiler

Tera fon tazminat davası dahil, tasfiyeye alınan yedi şirketin tüm fonlarında bu dört muhatap aynıdır; değişen, somut olaydaki belgelerdir. Yatırımcının, fon mağdurlarının yapması gerekenleri özetliyoruz.

A) Sorumlular

Sorumluluk; fonun kurucusu portföy yönetim şirketi (SPKn m.52/4 ve m.55/6), şirket yöneticileri (haksız fiil hükümleri, şartları varsa TTK m.553), fonu satan banka veya aracı kuruma ve portföy saklayıcısına (SPKn m.56) karşı olabilir. Her muhatapta ispat yükü farklıdır.

  • Tasfiye ve dava farklıdır: Tasfiyenin tamamlanmasını beklemek gerekmez ve bekleme hakları korumaz. Tasfiye bakiyesini almak tazminat hakkını tek başına ortadan kaldırmaz.
  • Görevli mahkeme: Görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir (TTK m.4). Konusu para alacağı olan ticari davalarda arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A); bu adım atlanırsa dosya usulden reddedilir.
  • Süreler önemlidir: Kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan sorumlulukta 6 ay ve bu süre öğrenmeden değil zararın meydana geldiği tarihten işler (SPKn m.32/6). Vekâlet ilişkisinden doğan alacakta 5 yıl (TBK m.147/5), haksız fiilde 2 yıl ve her hâlde 10 yıl (TBK m.72). Zamanaşımı mahkemece resen dikkate alınmaz, davalı ileri sürerse dava esastan reddedilir.

B) Açık Hukuki Yollar

  • Asliye Ticaret Mahkemesinde Fon Tazminat Davası: Kusurlu PYŞ, portföy saklayıcısı banka ve yönetim kurulu üyelerine karşı; vekâlet ilişkisi (6098 sayılı Kanun m. 112, 502 vd.), organ sorumluluğu (6102 sayılı Kanun m. 553) veya kamuyu aydınlatma sorumluluğu (6362 sayılı Kanun m. 32) dayanaklarıyla dava açılması.
  • İhtiyati Tedbir / İhtiyati Haciz Talebi: Sorumluların malvarlığını kaçırma tehlikesine binaen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 389 vd. veya 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 257 vd. uyarınca fon mağdurları için tedbir/haciz kararı talep edilmesi.
  • YTM'ye İdari Başvuru: Şartların oluşması ve SPK tarafından tazmin kararı verilmesi durumunda YTM nezdinde tazmin başvurusu yapılması (6362 sayılı Kanun m. 82, 84).
  • Cumhuriyet Başsavcılığına Suç Duyurusu: Sermaye piyasası suçları, güveni kötüye kullanma veya dolandırıcılık iddialarına yönelik ceza soruşturması başlatılması talebi (İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi, 19.02.2025, E. 2023/478, K. 2025/174: "ceza davasında verilen mahkumiyet kararına dayanılmış").

4. SPK'ya Şikâyet: Ne İşe Yarar, Ne İşe Yaramaz?

Şikâyet kolay ve maliyetsiz bir yoldur, ama beklentiyi doğru koymak gerekir.

Yani SPK'ya şikâyet:

  • Kurumun mevzuata aykırı davranıp davranmadığının incelenmesini sağlayabilir.
  • Yaptırım uygulanmasına ve suç duyurusuna zemin hazırlayabilir.
  • Ancak parayı geri ödetmez.

Bu yüzden şikâyeti tek başına yeterli görmeyin. Paranın geri alınması için ayrı yollar gerekir.

5. Suç Duyurusu: Ceza Yolu Ne Zaman Gündeme Gelir?

Zararınızın hileli davranışlardan kaynaklandığını düşünüyorsanız savcılığa başvurabilirsiniz. Şu örnekler ceza hukuku açısından önem taşır:

  • Var olmayan bir fon için para toplanması
  • Sahte SPK izin belgesi gösterilmesi
  • Gerçek fon adı kullanılarak sahte hesaba para yönlendirilmesi
  • Yatırımcıya gerçek dışı anapara veya sabit getiri garantisi verilmesi
  • Fon alındığı söylenip paranın kişisel hesaba aktarılması

Bu durumlarda TCK'nın dolandırıcılık hükümleri gündeme gelebilir. Fon içindeki işlemlerde yapay fiyat oluşturma, yanıltıcı bilgi yayma veya fon varlıklarının ilişkili kişilere aktarılması gibi iddialar ise Sermaye Piyasası Kanunu'nun ilgili suç hükümleri (örneğin m.107 ve m.110) kapsamında değerlendirilebilir.

Soruşturma açıldıktan sonra müşteki veya katılan olarak sürece dahil olmak da mümkündür. Bu, dosyayı takip etme ve kovuşturma aşamasında davaya katılma imkânı verir.

6. Tazminat Davası: Zararı Kimden İsteyeceksiniz?

Paranın telafisi için en etkili yol çoğu zaman hukuk yoludur. Zarar, olayın niteliğine göre farklı kişi ve kurumlardan talep edilebilir:

  • Portföy yönetim şirketi: Fonu yöneten kuruluş, mevzuat ve izahnameye aykırı davranmışsa.
  • Saklayıcı kuruluş: Fon varlıklarını saklama ve gözetim görevini yerine getirmediyse.
  • Dağıtıcı kuruluş (banka, aracı kurum): Size fonu yanlış veya eksik bilgiyle sattıysa, riski gerektiği gibi anlatmadıysa.
  • Yöneticiler ve fiilen sorumlu kişiler: Haksız fiil veya görevi kötüye kullanma gibi sebeplerle.

Burada iki uyarı önemlidir. Birincisi, fon yatırımındaki her zarar tazmin edilebilir değildir; kusur, zarar ve bunlar arasındaki bağın ispatı gerekir. İkincisi, bu davalarda zamanaşımı ve görevli mahkeme gibi teknik konular dosyanın kaderini belirleyebilir. Bu yüzden vakit kaybetmeden bir avukatla görüşmenizi öneririz.

Ayrıca dosya bakımından ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz seçenekleri de değerlendirilmelidir. Aksi halde dava kazanılsa bile borçlunun malvarlığı kalmamış olabilir.

7. Sık Yapılan Hatalar

  • Belge toplamadan başvuru yapmak: Kanıtsız iddialar sonuç vermez.
  • "Kurtarıcı" vaat eden kişilere para vermek: Mağdurlara "paranızı geri aldıracağız" diyen dolandırıcılar sıkça ortaya çıkar. Dikkatli olun.
  • Süreyi kaçırmak: Her hukuk yolunun süresi farklıdır, zamanında bir avukata danışın.

Sonuç

Fon mağduriyetlerinde doğru strateji; belgeleri toplamak, gerekirse SPK ve savcılığa başvurmak, tazminat ve tedbir seçeneklerini süre kaybı yaşamadan değerlendirmektir. Her dosya kendine özgüdür; sizin durumunuza uygun yol başkasınınkinden farklı olabilir.

Sürecin her aşamasında (belge toplamadan tazminat davasına kadar) doğru adımları atmak için sermaye piyasası hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek almanızı öneririz.

Sorularınız varsa ve destek istiyorsanız, her zaman biz buradayız. Bizimle iletişime geçiniz. 📞